1

De misdaad van een soldaat (Van Ferdinand en Virginie)

Geplaatst door Johan op 10 november 2018 in cahiers, liedboeken, liederen, Over Moord & Rampen, schrift Victor Clerinx, Soldaten |

In het cahier dat Victor Clerinx (1912-1984) bijhield tijdens zijn soldatentijd vonden we dit:

We zagen een vrijwel identieke tekst in het boekje “Liedjeszangers uit Steenokkerzeel en Ommeland” van J. Lauwers en in het boekje “Marktliedjeszanger en kroegzanger van bij ons” legt A. Paessens deze tekst in de mond van Jaak Morren, alias “Jaak van Meneer” uit Aarschot. In Nederland noteerde Harrie Franken tekst en melodie in zijn woonplaats Weebosch. Op basis van die notatie denken wij dat het lied werd gezongen op de melodie van “Ach God, ik leef in nood“, een lied uit de eerste helft van de 19e eeuw dat ook model heeft gestaan voor “Hij moest soldaat gaan zijn” en dat net zoals hier over een ongelukkige soldaat gaat die tijdens zijn legerdienst ontdekt dat zijn lief hem niet trouw is waarna hij haar neersabelt en zelf ook de doodstraf riskeert.

Hier is het dus Ferdinand die naar Namur trekt, naar de kazerne aldaar om zich verdienstelijk te maken bij de kanonniers. Zijn lief Virginie belooft hem bij het afscheid trouw te zullen blijven en na zijn legerdienst zijn vrouw te worden. Na amper drie maanden echter verneemt hij dat zij een ander lief heeft, en hij deserteert meteen maar neemt wel zijn sabel mee om haar te doden. Details over de moord vernemen we nauwelijks, wel over de gevolgen: hij krijgt de dood met de kogel of zal sterven op het schavot. Het deert hem naar eigen zeggen niet, als hij daardoor maar eeuwig mag rusten bij zijn geliefde Virginie. Romantisch, vreselijk en krankzinnig tegelijk.

Gezien het verhaal verbaast het niet dat dit lied tijdens de legerdienst werd genoteerd en allicht ook gezongen. Het verhaal is net zoals de muziek ten laatste in de 19e eeuw ontstaan, toen kanonniers blijkbaar een sabel droegen, en het was dus minstens 100 jaar oud toen Victor Clerinx het noteerde. Ik heb hem en zijn echtgenote Julia “van Toinge” De Keyzer indertijd vele malen bezocht, maar zingen heb ik hem nooit horen doen. Victor, oudstrijder 1940-1945, overleed op 10 november 1984, dat is ook al 34 jaar geleden.

Op de CD “Markt- en Straatliederen uit Vlaanderen” (1992) van “Groep Tamboer” – niet meer verkrijgbaar in de handel –  staat het tragische verhaal van Rosalie (met den bloedende vinger) die nog nooit had gevrijd (een maagd dus) en vreselijk werd vermoord. Zij kwam al spokend ’s nachts bij de snode dader met haar bloed de “M” van moordenaar op zijn voorhoofd schrijven en zo werd hij ontdekt en veroordeeld. Straf verhaal! De melodie van het refrein is helemaal “Ach God, ik leef in nood”, we linken naar een kort fragment onderaan deze pagina.

ocharme die schone meid, 
en die had er nog nooit gevrijd
die werkend voor haar brood, 
zo vreselijk werd vermoord

Groep Tamboer is niet meer actief maar “Rosalie” wordt nog steeds gezongen door DEMI GEUS, zijnde Tjerrie Verhellen en C°. Zij hebben er een mooi spandoek, een “smartlap” in feite, van geschilderd.

Zo beroemd zijn Ferdinand en Virginie echter nooit geworden…

De misdaad van een soldaat

(Ferdinand en Virginie)

Schoon lief ik ga naar Namur
en maakt daarom geen bezuur
den droeven dag komt aan
dat ik moet vertrekken gaan.
Wij moeten elkaar verlaten
want ik gaan naar de soldaten
maakt daarom toch geen droefheid
want ‘t is maar voor een korten tijd.

Maakt daarom toch geen droefheid
want ‘t is maar voor een korten tijd.

Schoon lief ik moet binnen gaan
en maakt daarom geen betraan
want bij de kanonniers
daar maken wij veel plezier.
Ik zal dan in congé komen
schoon lief, gij moet u niet schromen
dan zijn wij weer bij elkaar
ach Virginie, maak geen bezwaar.

Dan zijn wij weer bij elkaar
ach Virginie, maak geen bezwaar.

Wij gaven elkaar de hand
terwijl zij sprak: “Ferdinand,
ik zweer op u den trouw
dat ik word uwe vrouw.”
Wij hebben elkaar verlaten
in droefheid en in veel tranen
maar op belofte van trouw
kwam ik in druk en rouw,

maar op belofte van trouw
kwam ik in druk en rouw.

Als ik was drie maand soldaat
hoord’ ik van die valse maagd
zij schreef mij enen brief
dat zij had een ander lief.
Ik deserteerde van mijn posten,
schoon lief, ‘t zal uw leven kosten,
en met den sabel in d’hand
heb ik mijn lief aangerand,

en met den sabel in d’hand
heb ik mijn lief aangerand.

Ik dacht aan geen druk en nood
en bracht Virginie ter dood
met zulk een wreed gemoed
als dat zij zwom in haar bloed
zo bracht ik haar dan om ‘t leven
en heb mij gevangen gegeven.
Ik wil ook den dood doorstaan
en neven haar ‘t graf in gaan.

Ik wil ook den dood doorstaan
en neven haar ‘t graf in gaan.

Zij hebben mij wreed gebonden
en naar ‘t gevang gezonden
daar leesden zij mij af
als dat ik had voor voor mijn straf
door den kogel te moeten sterven
op ‘t schavot mijn jong leven derven.
Maar sterven doen ik met plezier
als’k mag rusten bij Virginie.

Maar sterven doen ik met plezier
als’k mag rusten bij Virginie.

Partituur * De misdaad van een soldaat *
      1. instrumentaal
      2. Rosalie - Groep Tamboer (fragment)

Tags:

1 Commentaar

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Auteursrecht © 1195-2018 Wreed en Plezant Alle rechten voorbehouden.
Deze website gebruikt het Multi Child-Thema, v2.2, bovenop
het Hoofd-Thema Desk Mess Mirrored, v2.5, van BuyNowShop.com